Bắp non

Bắp non hay bắp bao tử, ngô bao tử là trái bắp (bắp nếp) còn nhỏ chưa đậu hạt hoặc hạt nhỏ, trái giòn, có màu trắng. Do một cây bắp có thể đậu nhiều trái nhưng vì để đảm bảo dinh dưỡng cho cây đủ nuôi trái nên phải bẻ bớt các trái và thường để lại 1-2 trái trên cây cho đậu hạt.

Giá trị dinh dưỡng và công dụng:

Theo thông tin từ tờ Times of India, bắp non là nguồn giàu vitamin B1, B5 - vốn giúp ích cho quá trình chuyển hóa carbohydrate và các chức năng sinh lý khác của cơ thể. Đây cũng là nguồn phong phú folate - vốn thúc đẩy quá trình tạo ra các tế bào mới và nhiều vitamin C - giúp cơ thể bạn chiến đấu với bệnh tật.

Theo thông tin từ tờ Times of India, bắp non là nguồn giàu vitamin B1, B5 - vốn giúp ích cho quá trình chuyển hóa carbohydrate và các chức năng sinh lý khác của cơ thể. Đây cũng là nguồn phong phú folate - vốn thúc đẩy quá trình tạo ra các tế bào mới và nhiều vitamin C - giúp cơ thể bạn chiến đấu với bệnh tật.

Bên cạnh đó, hàm lượng chất xơ cao trong bắp non cũng giúp chống lại các vấn đề về tiêu hóa như táo bón, đồng thời giúp giảm lượng cholesterol, giảm lượng đường trong máu và nguy cơ ung thư ruột kết. Ngoài ra, axit folic hiện diện trong bắp non có tác dụng ngăn ngừa các dị tật bẩm sinh ống thần kinh, rất tốt cho phụ nữ mang thai và cho con bú. Vì thế các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên dùng bắp non thường xuyên, chẳng hạn như món bắp non xào với ớt chuông và hành tây, không chỉ ngon miệng mà còn giúp bạn có cơ thể khỏe khoắn.

Sử dụng:

Bắp non thường được sử dụng nguyên bắp (không tách hạt) như một loại rau, có thể ăn sống hoặc nấu. Loại thực phẩm này khá phổ biến trong ẩm thực châu Á. thường được dụng trong các món xào, canh, salad, ... rất ngonvaf bổ dưỡng.

Giống bắp và kỹ thuật trồng bắp non:

Sử dụng các giống nhập nội có năng suất cao, phẩm chất tốt, có khả năng kháng sâu bệnh như Baby corn nhập nội hoặc có thể dùng các giống sau: DK 49, 9088, TSB2, Pacific 11, LVN23...Các giống này được trồng quanh năm miễn sao có đầy đủ mức nước tưới và vụ mưa nhiều không bị ngập úng.

Các giống lai tạo trong nước: giống TSB-2, SG-7. Các giống này trồng cũng tốt như các giống nhập nội mà hạt giống lại rẻ hơn.

1. thời vụ trồng

Chủ yếu biên độ nhiệt thích hợp từ 20-300C là có thể trồng bắp lấy bắp non. Thường từ tháng 2 đến tháng 11. Tuy nhiên thời vụ để trồng bắp non có hiệu quả cao nhất là:
- Gieo hạt tháng 2, thu hoạch giữa cuối tháng 4.
- Gieo hạt cuối tháng 9, thu hoạch nửa đầu tháng 11.
- Nơi thoát nước tốt có thể trồng được vụ mưa.

2. Cách trồng

Trồng bắp non cần bố trí nơi cao, gần nguồn nước tưới, dễ thoát nước. Đất được cày bừa nhỏ tơi xốp, sạch cỏ dại lên luống ruộng 70 cm, cao 15 - 20 cm. Trồng trên luống, nếu gieo 2 hàng thì đánh luống rộng 0,9m, còn 3 hàng thì luống rộng 1,2m. Có thể gieo hạt trực tiếp hoặc gieo trong bầu sau đó đưa ra trồng để khắc phục tính căng thẳng mùa vụ.
Ngô được trồng thành 2 hàng trên luống với khoảng cách:
- Hàng x hàng: 45 - 50 cm.
- Cây x cây: 12 - 15 cm.
- Mật độ khoảng 130.000 - 160.000 cây/ha.
- Lượng hạt giống: 85-100kg/ha tuỳ loại giống.

3. Phân bón

Ngô bao tử cần nguyên tố đạm hơn lân và ka li, riêng phân chuồng bón càng nhiều càng tốt, không dùng phân tươi, nên sử dụng phân hữu cơ hoai mục, lượng phân bón theo định mức sau:
- Phân chuồng 8 - 10 tấn/ha.
- Đạm 330 - 350 kg.
- Supe lân 370 - 400 kg.
- Kali 80 kg
Cách bón: Bón lót toàn bộ phân chuồng + 100% lân + 30% đạm + 30% kali.
Bón thúc:
- Lần 1: Sau mọc 10 - 15 ngày dùng 20% đạm + 20% kali.
- Lần 2: Sau mọc 25 - 30 ngày dùng 30% đạm + 40% kali.
- Lần 3: Sau mọc 35 - 40 ngày dùng 20% đạm + 10% kali.
Bón cách gốc 5 cm, lần 2 vun cao để chống đổ (nhất là vụ xuân hè) khi bón phân kết hợp xới xáo làm cỏ.
Chăm sóc:
- Như ngô hạt, nếu ngô sinh trưởng kém hoặc gặp hạn có thể phun phân qua lá.

4. Tưới nước, rút cờ

Dùng nước sạch, nước sông, hồ lưu thông để tưới. Không dùng nước thải công nghiệp chưa được xử lý, nước bẩn ao tù, cần giữ ẩm thường xuyên cho đến lúc thu hoạch.
Rút cờ là biện pháp kỹ thuật rất quan trọng với ngô bao tử, đặc biệt đem lại hiệu quả cao, tập trung dinh dưỡng cho bắp phát triển nhanh, rút ngắn thời gian sinh trưởng, tăng trọng lượng bắp non. Thường sau khi gieo từ 45 - 50 ngày hoặc trước khi tung phấn là tiến hành rút cờ.

5. Phòng trừ bệnh

Trồng bắp non thường bị các bệnh: Đốm lá lớn nhỏ, gỉ sắt và khô vằn. Do vậy cần luân canh với các cây trồng khác, thường xuyên vệ sinh đồng ruộng, chăm sóc cây luôn khoẻ mạnh. Nếu bị bệnh cần dùng thuốc hoá học: Validacine 0,15% trừ khô vằn, Alvin 0,05% để trừ gỉ sắt và đốm lá.
- Sâu phá hoại: Có sâu xám xuất hiện vào thời kỳ bắp nảy mầm và lúc cây có 1-2 lá. Cần tổ chức bắt sâu bằng tay, hạn chế sử dụng thuốc hoá học trừ sâu. Nếu tỉ lệ cây bị hại cao (trên 5%) dùng thuốc Oncol dạng hạt rắc quanh gốc với lượng 2-3 kg/ha.
Sâu cắn lá có nhiều loại, xuất hiện rải rác suốt quá trình sinh trưởng của cây nhưng tập trung vào tháng 4-5. Nếu mật độ sâu 5-10 con/m2 dùng BT nồng độ 0,3% hoặc bộ HCD để phun. Nếu mật độ sâu trên 10 con/m2 dùng Sherpa với 25 EC với lượng 0,5 lít/ha.
Trừ rệp bằng HCD 4% hoặc Trebon 0,1%.
Sâu đục thân: mật độ trứng 0,3 ổ/m2 trở lên dùng Sherpa 0,1% hoặc Summidicine 0,1% với lượng 0,5-1lít/ha. Chú ý theo dõi xác định thời điểm bắt đầu sâu nở để phun thuốc diệt trừ mới đạt hiệu quả trong phòng trừ.

6. Thu hoạch

Đây là khâu quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Bắp non nếu thu hoạch sớm quá thì không được mà nếu như trễ một ngày thì coi như bỏ vì bắp đó bị xem như đã già. Do vậy, trong quá trình thu hoạch cần bám sát đồng ruộng ngày trước để sang ngày sau quyết định thu hoạch, nhằm đảm bảo được năng suất và chất lượng bắp.
Thường căn cứ khi thu hoạch là đường kính bắp chỗ lớn nhất trên trái khi chưa bóc vỏ < 2,2cm, khi bóc vỏ rồi < 1,5cm.
Sau trồng 40 - 75 ngày (tuỳ theo giống) có thể được thu hoạch, thu làm nhiều lần, mỗi ngày 1 lần (từ 7 - 12 ngày là kết thúc) khi thấy bắp ngô phun râu được 0,5 - 1,5 cm là thu hoạch được.
Trước khi thu hoạch nên kiểm tra nếu lõi dài 5 - 9 cm, đường kính lõi từ 1 - 1,5 cm là tốt nhất, nên thu vào sáng sớm. Sau khi thu phải xử lý ngay sản phẩm, tránh sây sát, ôi hỏng, nên thu cả lá bi để bảo vệ lõi tươi ngon lâu hơn.

Nguồn tham khảo:

Ngô bao tử, Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Lợi ích từ bắp non, thanhnien.com.vn

Kỹ thuật trồng bắp non theo hướng rau an toàn, khuyennonglamdong.gov.vn