Hoàng kỳ là rễ phơi hay sấy khô của cây hoàng kỳ ( Astragalus membranaceus ( Fish Bunge) hay cây hoàng kỳ Mông cổ ( Astragalus mongolicus Bunge) thuộc họ Cánh bướm ( Fabaceae). Vị thuốc được ghi đầu tiên trong sách Bản kinh với tên hoàng kỳ, còn có tên khác như miên hoàng kỳ, tiễn kỳ, khẩu kỳ, bắc kỳ.

Theo sách Trung dược học trong hoàng kỳ có saccaroza, nhiều loại acid amin, protid (6,16 -9,9%), cholin, betatain, acid folic, vitamin P, amylase. Trong hoàng kỳ Mông cổ có polysaccharide, alkaloit, một số vi lượng nguyên tố như selennium, sắt, calci, phospho, magnesium.
Hoàng kỳ có vị ngọt, tính ôn, vào kinh tỳ và phế nên hoàng kỳ là vị thuốc đông y có tác dụng bổ khí, cố biểu, còn có tác dụng giải độc, sinh cơ và lợi niệu. Bên cạnh đó, hoàng kỳ có tác dụng thăng dương, ích vệ khí, cố biểu, thác sang, sinh cơ, lợi thủy tiêu thũng. Dùng trị các chứng Tỳ khí hư nhược, các chứng khí bất nhiếp huyết, trung khí huyết hạ hãm, tỳ phế khí hư, khí huyết lưỡng suy, khí hư phát nhiệt, cơ thể hư nhiều mồ hôi, ung thư lỡ loét miệng khó lành, khí hư thủy thũng, huyết tý tê dại chân tay, di chứng trúng phong, chứng tiêu khát...
Hoàng kỳ dùng làm nguyên liệu trong các món ăn và làm thuốc như hoàng kỳ kê nhục thang, chim câu hầm hoàng kỳ câu kỷ tử, thịt rắn hầm hoàng kỳ, cháo hoàng kỳ.... Các món ăn này vừa ngon, vừa bổ dưỡng lại tốt cho sức khỏe.
Tham khảo: