Muối

Muối hay còn gọi là muối ăn (Salt) là một loại gia vị phổ biến trong chế biến thức ăn, đó là một chất rắn có dạng tinh thể (công thức hóa học Nacl), có màu từ trắng tới có vết của màu hồng hay xám rất nhạt, thu được từ nước biển hay các mỏ muối. Việt Nam có rất nhiều ruộng muối nằm dọc theo các tỉnh ven biển. Ngày nay, muối nguyên chất không còn thông dụng nữa, người ta chuyển sang dùng muối i-ốt vốn có lợi hơn cho sức khỏe.

Nguồn gốc:

Khả năng bảo quản của muối là cơ sở của các nền văn minh. Nó góp phần loại bỏ sự phụ thuộc vào khả năng cung ứng thực phẩm theo mùa và cho phép con người có thể đi xa khỏi nơi cư trú mà không lo sợ thiếu thực phẩm. Vào thời Trung cổ, các đoàn lữ hành cùng với khoảng 40.000 lạc đà đã đi tới 4.000 dặm xuyên qua Sahara có chở theo muối, đôi khi để trao đổi lấy nô lệ. Cho đến những năm đầu thế kỷ 20, muối vẫn còn là một trong các động cơ chủ yếu của các nền kinh tế và các cuộc chiến tranh.

Muối đóng một vai trò nổi bật trong việc xác định quyền lực và sự phân bổ vị trí của các thành phố lớn nhất trên thế giới. Timbuktu đã từng là một trong các thị trường muối lớn nhất. Liverpool phát triển từ một cảng nhỏ của Anh để trở thành hải cảng xuất khẩu chủ yếu đối với các loại muối mỏ được khai thác từ mỏ muối lớn Cheshire và vì thế trở thành nguồn của muối thế giới trong những năm thế kỷ 19. Muối đã tạo ra và hủy diệt các vương quốc. Các mỏ muối ở Ba Lan đã dẫn tới sự ra đời của hoàng loạt các vương quốc trong thế kỷ 16, và chỉ bị tiêu diệt khi người Đức đưa ra loại muối biển (thông thường, đối với phần lớn trên thế giới, được coi là 'hơn hẳn' muối mỏ). Người Venezia đã đánh nhau và giành thắng lợi trong cuộc chiến với người Genova về vấn đề muối. Tuy nhiên, người Genova mới là người giành thắng lợi cuối cùng.

Những công dân Genova như Christopher Columbus và Giovanni Caboto đã "phá hủy" thương mại ở Địa Trung Hải bằng việc giới thiệu Tân Thế Giới đối với thị trường. Muối đã từng là một trong số các hàng hóa có giá trị nhất đối với loài người. Muối đã từng bị đánh thuế có lẽ từ thế kỷ 20 TCN ở Trung Quốc. Trong thời kỳ Đế chế La Mã, muối đôi khi được sử dụng như là đơn vị tiền tệ, và có lẽ là nguồn gốc của từ salary ("salt money"-tức tiền muối, xem dưới đây từ nguyên học). Cộng hòa La Mã và Đế chế La Mã đã kiểm soát giá muối, tăng nó để có tiền cho các cuộc chiến hay giảm nó để đảm bảo cho các công dân nghèo nhất cũng có thể dễ dàng có được phần quan trọng trong khẩu phần thức ăn này. Trong tiến trình lịch sử, muối ăn đã có ảnh hưởng tới diễn biến các cuộc chiến, chính sách tài chính của các nhà nước và thậm chí là sự khởi đầu của các cuộc cách mạng. Tại đế chế Mali, các thương nhân ở Timbuktu thế kỷ 12-cánh cửa tới sa mạc Sahara và trung tâm văn học-đánh giá muối có giá trị đến mức chỉ có thể mua nó theo trọng lượng tính đúng bằng trọng lượng của vàng; việc kinh doanh này dẫn tới truyền thuyết về sự giàu có khó tưởng tượng nổi của Timbuktu và là nguyên nhân dẫn tới lạm phát ở châu Âu, là nơi mà muối được xuất khẩu tới. Thời gian sau này, ví dụ trong thời kỳ đô hộ của người Anh thì việc sản xuất và vận chuyển muối đã được kiểm soát ở Ấn Độ như là các biện pháp để thu được nhiều tiền thuế. Điều này cuối cùng đã dẫn tới cuộc biểu tình muối ở Dandi, do Mahatma Gandhi dẫn đầu vào năm 1930 trong đó hàng nghìn người Ấn Độ đã ra biển để sản xuất muối cho chính họ nhằm phản đối chính sách thuế của người Anh. Việc buôn bán muối dựa trên một thực tế - nó đem lại nhiều lợi nhuận hơn khi bán các thực phẩm có chứa muối chứ không phải chính muối. Trước khi các mỏ muối ở Cheshire được phát hiện thì việc kinh doanh khổng lồ các loại cá của người Anh đối với muối của người Pháp đã từng tồn tại. Điều này không phải là sự hòa hợp tốt đẹp cho mỗi quốc gia khi họ không muốn phụ thuộc vào nhau. Cuộc tìm kiếm cá và muối đã dẫn tới cuộc chiến tranh bảy năm giữa hai nước. Với sự kiểm soát của người Anh đối với nghề muối ở Bahamas và cá tuyết Bắc Mỹ thì tầm ảnh hưởng của họ đã tăng lên nhanh chóng trên thế giới. Việc tìm kiếm các mỏ dầu vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đã sử dụng các công nghệ và phương thức mà những người khai thác muối đã dùng, thậm chí đến mức mà họ tìm kiếm dầu ở những nơi có các mỏ muối.

Đơn vị đo lường:

1 muỗng cà phê muối = 4.1g

1 muỗng canh muối = 12.5g

Giá trị dinh dưỡng:

Với muối biển tự nhiên tuy chỉ có 3% lượng muối khoáng khác nhưng chúng lại chứa đựng tới 60 nguyên tố vi lượng tối cần thiết cho cơ thể con người. 

Tác dụng:

Tạo vị mặn cho các món ăn. Ức chế hoạt động vi sinh vật, giúp bào quản tốt thức ăn. Giúp ích rất nhiều cho ngành công nghiệp hóa chất.

Ngoài ra, muối ăn còn nhiều công dụng khác như: Sát khuẩn, tẩy trắng, tẩy da chết, muối chua hoặc tẩm ướp thực phẩm, làm nước mắm, cải tạo đất,... trong dân gian muối được xem là vật thiên trừ tà, xua đuổi điềm xấu.

Muối biển tự nhiên có nhiều  tác dụng sinh hoá quan trọng trong cơ thể con người - nó là chất tác dụng tích cực để điều hoà nhip tim. Muối biển pha loãng với nước để uống có tác dụng điều hoà huyết áp, đào thải các axit dư nhất là trong các tế bào nhất là tế bào não bộ và trong máu. Duy trì tính kiềm trong máu, phòng chống đột quỵ cao.

Nước muối biển tự nhiên là một loại nước điện giải lý tưởng nhất cho những người bị ốm suy kiệt sữc khoẻ và  mất  nước, là nhân tố tham gia hay xúc tác cho hàng triệu các phản ứng sinh hoá của trăm ngàn tỷ tế bào trong cơ thể để thực hiện quá trình chuyển hoá trao đổi chất, biến dưỡng các phản ứng sản sinh năng lượng cho não bộ, cơ tim, cũng như các phản ứng sinh học phóng thích các chất truyền dẫn, thu thập thông tin của hệ thông thần kinh duy trì sự sống.

Tác dụng phụ:

Quá nhiều hay quá ít muối ăn trong ăn uống có thể dẫn đến rối loạn điện giải, có thể dẫn tới các vấn đề về thần kinh rất nguy hiểm, thậm chí có thể gây chết người. Việc sử dụng quá nhiều muối ăn còn liên quan đến bệnh cao huyết áp.

Các chất thay thế cho muối ăn (với mùi vị tương tự như muối ăn thông thường) cho những người cần thiết phải hạn chế ion natri Na+ trong cơ thể, chủ yếu là chứa clorua kali (KCl).

Phân loại:

Có rất nhiều dạng muối ăn: muối thô, muối tinh, muối iốt.

Các thương hiệu muối nổi tiếng:

Ở Việt Nam: Sosalco, muối Khánh Vinh, muối Vĩnh Hảo, muối Thành Phát, muối Khánh Hòa,...

Nguồn tham khảo:

Muối ăn, Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Muối, Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Các công ty sản xuất muối ở Việt Nam, vietask.com

Muối biển tự nhiên và giá trị dinh dưỡng, wcag.mard.gov.vn